مجله بیمه‌ای نوین
مجله نوین | ایده نوین، زندگی نوین

گواهینامه و پرداخت خسارت بیمه

0 99

در مقالات قبلی به توضیح گواهینامه و محدودیت‌های آن پرداختیم. اما موضوع اساسی که باید در مورد آن اطلاع‌رسانی شود رابطه بیمه با گواهینامه است.

اگر فرد فاقد گواهینامه، با خودرو به مال و جسم دیگران آسیب برساند و مقصر باشد آیا می‌تواند از بیمه استفاده کند؟ اگر فردی فاقد گواهینامه است اما در حادثه‌ای غیرمقصر شناخته شود آیا خسارت به او پرداخت می‌شود؟ اگر شما گواهینامه دارید اما منقضی شده، آیا مثل فرد فاقد گواهینامه با شما رفتار خواهد شد؟

با ما در این مقاله همراه باشید تا به تمامی سوالات و ابهامات شما به صورت روشن پاسخ دهیم.

تأثیر گواهینامه رانندگی در پرداخت خسارت در بیمه‌نامه‌های بدنه و ثالث

همان‌طور که در مقاله محدودیت‌های رانندگی، انواع گواهینامه را اعلام کردیم، متوجه شده‌اید که هر گواهینامه مختص به دسته خاصی از وسایل نقلیه است. به زبان ساده گواهینامه شما باید با وسیله نقلیه، تناسب داشته باشد. تناسب گواهینامه و وسیله نقلیه به این دلیل است که رانندگی با هر کدام از آن‌ها نیازمند مهارتی خاص است.

 گواهینامه راننده باید با وسیله نقلیه او متناسب باشد
گواهینامه راننده باید با وسیله نقلیه او متناسب باشد

 بنابراین طبق قانون شخص نمی‌تواند بدون داشتن گواهینامه متناسب وسیله نقلیه، اقدام به تردد کند، این عمل در حقیقت به خطر انداختن جان خود و دیگر افراد جامعه است. چنین رفتای نقض فانون راهنمایی و رانندگی بوده و فرد خاطی باید در مواجه با حوادث احتمالی پاسخ‌گو باشد.

احراز صلاحیت رانندگی تنها با گواهینامه میسر است

این موضوع در زمان بروز حادثه و پرداخت خسارت توسط شرکت بیمه نیز اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت.

پرداخت خسارت راننده فاقد گواهینامه

برای روشن شدن موضوع ما پرداخت خسارت را به دو دسته تقسیم می‌کنیم:

  1. پرداخت خسارت فرد مقصر (فاقد گواهینامه) در بیمه بدنه
  2. پرداخت خسارت به زیاندیده در بیمه ثالث

پرداخت خسارت فرد فاقد گواهینامه در بیمه بدنه

نخست به قانون مربوط به پرداخت خسارت افراد فاقد گواهینامه در صنعت بیمه اشاره کنیم و بعد از آن به زبان ساده مسئله را برای شما بازگو خواهیم کرد

در صورتي كه راننده موضوع بيمه، هنگام وقوع حادثه فاقد گواهينامه رانندگي باشد يا گواهينامه رانندگي وي باطل شده باشد و يا مطابق مقررات راهنمايي و رانندگي گواهينامه راننده براي رانندگي موضوع بيمه متناسب نباشد. خسارت غیر قابل پرداخت خواهد بود.

طبق ماده 6  آئین نامه اجرای ماده 53

تعریف فوق را ساده کنیم:

هم‌وطن عزیز فرد فاقد گواهینامه، فردی که گواهینامه او باطل شده (نه منقضی) و کسی که گواهینامه او متناسب با خودرو او در زمان حادثه نیست، در حقیقت یک عمل خلاف انجام داده است. او از وسیله ای استفاده کرده که مجاز به استفاده از آن نبوده و عواقب این رفتار پرخطر همگی متوجه شخص مقصر است.

محدودیت گواهینامه و پرداخت خسارت بیمه

حتی اگر فردی گواهینامه دارد اما در پشت گواهینامه محدودیت رانندگی درج شده است، اگر در زمان حادثه خودرو او فاقد سیستم یا علائم ذکر شده در محدودیت باشد، دقیقا مثل فردی است که فاقد گواهینامه رانندگی است.

مثلا اگر ذکر شده رانندگی با پدال و دنده دستی، اما فردی که معلولیت یا محدودیت حرکتی دارد با خودرو فاقد چنین سیستمی در خیابان‌ها یا جاده تردد می‌کند، در حقیقت او جان عزیز خود و دیگران را با خطر بزرگی مواجه کرده است و در زمان حادثه نیز باید شخصا جبران‌گر خسارت باشد.

 رانندگی با خودرو غیرمتناسب با گواهینامه مثل رانندگی افراد فاقد گواهینامه است
رانندگی با خودرو غیرمتناسب با گواهینامه مثل رانندگی افراد فاقد گواهینامه است

به زبان ساده در خسارت بیمه بدنه، چانچه گواهینامه با وسیله نقلیه هم‌خوانی نداشته باشد، محدودیت‌های پشت گواهینامه رعایت نشده باشد، فرد فاقد گواهینامه بوده یا گواهینامه او باطل شده باشد، به دارنده بیمه بدنه خسارتی پرداخت نخواهد شد.

در این موارد فرد نمی‌تواند خسارت بیمه بدنه دریافت کند

پرداخت خسارت فرد فاقد گواهینامه در بیمه ثالث

همان‌طور که در مورد بیمه خسارت بیمه بدنه توضیح دادیم، وقتی فردی بدون داشتن گواهینامه یا گواهینامه متناسب با خودرو به جان و مال دیگران آسیب وارد می‌کند در حقیقت نقض آشکار قانون انجام داده است و در زمان خسارت باید با هزینه شخصی خود پاسخ‌گو باشد.

اما گاهی (برای فرد فاقد گواهینامه معتبر) خسارت به‌قدری سنگین است که از توان فرد برای پرداخت در همان زمان خارج است. در چنین شرایطی فرد باید ضمانت لازم برای پرداخت هزینه را به شرکت بیمه بدهد. مثلا با دادن سفته بانکی تعهد نماید که در چه زمانی و چگونه خسارت را پرداخت خواهد کرد.

بیمه پرداخت می‌کند اما ضمانت بازیافت مبلغ از مقصر اخذ می‌کند

شرکت بیمه پس از توافق و دریافت تعهد از مقصر حادثه، خسارت زیاندیده را پرداخت خواهد کرد و بعد از آن طبق توافقی که انجام داده در زمان مقرر از مقصر حادثه دریافت خواهد کرد. به این فرآیند، بازیافت خسارت گفته می‌شود.

نکته: در تصادفات فاقد گواهینامه بودن زیاندیده تأثیری در پرداخت خسارت توسط شرکت بیمه نخواهد داشت.

آیا به زیاندیده فاقد گواهینامه خسارت پرداخت می‌شود؟

در کل فردی که بدون گواهینامه تردد می‌کند یا بدون داشتن گواهینامه متناسب با خودرو در خیابان و جاده‌ها تردد می‌کند در حال نقض قانون است. حال اگر در حادثه مقصر شناخته شود مانند آن‌چه در بالا گفته شد نهایتا باید با هزینه شخصی خود جبران‌گر باشد.

اما اگر در حادثه غیرمقصر یا زیاندیده شناخته شد در بیمه ثالث می‌تواند خسارت را از شرکت بیمه دریافت کند. در چنین مواردی پلیس راهوار فرد را به‌دلیل نقض قانون جریمه می‌کند.

بنابراین فردی که به هر دلیلی فاقد گواهینامه برای تردد با خودرو در زمان حادثه است، اما در حادثه مقصر شناخته نمی‌شود می‌تواند از محل بیمه نامه ثالث مقصر خسارت را دریافت کند.

نکته: توقیف شدن گواهینامه به منزله فاقد گواهینامه بودن است. در صورت تصادف در طول زمان توقیف گواهینامه،مثل فاقد گواهینامه رفتار خواهد شد.

فرق گواهینامه ابطال شده با گواهینامه منقضی؟

گواهینامه ابطال شده یعنی بنا به دلیلی از درجه اعتبار ساقط شده و فرد مانند کسی است که گواهینامه ندارد. مثلا فردی که رانندگی خطرآفرین در موارد زیادی داشته، یا نمره منفی بالایی به دلیل تخلفات مکرر گرفته است، گواهینامه او توسط پلیس ضبط و ابطال خواهد شد.

بنابراین تا مدتی که پلیس تعیین کرده است او دیگر صلاحیت رانندگی ندارد. چنانچه در این مدت اقدام به رانندگی کند و مقصر حادثه شاخته شود نه در بیمه بدنه و نه در بیمه ثالث شرکت بیمه جبران‌گر خسارت او نخواهد بود.

رانندگی با گواهینامه ابطال شده در حکم رانندگی بدون داشتن گواهینامه است
رانندگی با گواهینامه ابطال شده در حکم رانندگی بدون داشتن گواهینامه است

اما دقت کنید که عدم تمدید گواهینامه رانندگی، به‌منزله ابطال گواهینامه نیست. فردی که گواهینامه او منقضی شده کماکان صلاحیت رانندگی را دارد و اگر دچار حادثه شود می‌تواند از بیمه ثالث خود (در صورت مقصر بودن) برای پرداخت خسارت اقدام کند.
گواهینامه منقضی با پرداخت جریمه مربوطه و سیر مراحل اداری تمدید می‌شود حتی از فرد مورد نظر، امتحان مجدد رانندگی اخذ نمی‌شود.

گواهینامه منقضی به معنای ابطال گواهینامه نیست!

متاسفانه در برخی موارد به اشتباه به مردم گفته می‌شود گواهینامه منقضی همانند گواهینامه ابطال شده است. حتی در مواردی مشاهده کردیم راننده به‌دلیل منقضی بودن گواهینامه صحنه حادثه را با مصدوم رها کرده و متواری شده است. توجه داشته باشید در صورت منقضی شدن گواهینامه جای نگرانی برای پرداخت خسارت توسط شرکت‌های بیمه وجود ندارد.

برخی از موارد ابطال گواهینامه رانندگی

ابطال گواهینامه به تشخیص پلیس راهنمایی و رانندگی بوده و شامل مواردی این چنینی می‌شود:

  • حرکات نمایشی و خطرناک
  • تغییر شرایط جسمانی شخص دارای گواهینامه به نحوی که قادر به اخذ گواهینامه نباشد
  • نمره منفی
  • عدم رعایت ممنوعیت رانندگی در گواهینامه پایه 3

اما در مورد گواهینامه منقضی قضیه کاملا متفاوت است

گواهینامه منقضی و پرداخت خسارت در بیمه

همان‌طور که در بالا اشاره شد، بارها پیش آمده افراد به دلیل عدم‌آگاهی از فرق بین گواهینامه منقضی با گواهینامه ابطال شده در زمان خسارت از مراجعه به بیمه خودداری می‌کنند یا بدتر از آن فرد دیگری را به‌عنوان راننده معرفی می‌کنند.

هم‌وطن عزیز گواهینامه منقضی یعنی شما باید برای تمدید گواهینامه خود اقدامات لازم را انجام دهید. مثلا به پلیس +10 مراجعه کنید و پس از معاینات پزشکی و پرداخت هزینه گواهینامه خود را تمدید کنید. اما ابطال گواهینامه یعنی شما به طور کل از رانندگی منع شده‌اید.

آیا خسارت به شخصی که دارای گواهینامه منقضی شده (فاقد اعتبار)  باشد تعلق می­گیرد؟

اگر در زمان حادثه مقصر شناخته شدید و گواهینامه شما منقضی بود می‌توانید برای دریافت خسارت بیمه بدنه خودرو یا پرداخت خسارت به زیاندیده از محل بیمه ثالث مراجعه کنید.

خسارت در هر دو بیمه نامه قابل پرداخت است. چه در بیمه بدنه و چه در بیمه شخص ثالث در صورتی که شخص مقصر گواهینامه را گم کرده و یا اعتبار آن تمام شده باشد (منقضی) با اخذ استعلام کتبی از پلیس راهنمایی و رانندگی، در صورت نداشتن ممنوعیت تردد، خسارت قابل پرداخت است.

کارشناس بیمه نامه‌ استعلام گواهینامه به شما ارائه می‌دهد. ضمن مراجعه به راهنمایی و رانندگی شهر یا منطقه خود، کارشناس راهوار روی نامه صلاحیت رانندگی شما را تایید می‌کند. سپس می‌توانید برای انجام امور خسارت جواب نامه را تحویل شرکت بیمه دهید.

بنابراین هر گاه در زمان خسارت گواهینامه شما منقضی شده باشد یا به دلیلی مفقود شده باشد شما باید جواب استعلام گواهینامه را برای تشکیل پرونده به کارشناس بیمه ارائه دهید.

پاسخ دهید

ایمیل شما در جایی منتشر نخواهد شد.