مجله بیمه‌ای نوین
مجله نوین | ایده نوین، زندگی نوین

فرق دیه با ارش

0 81

در خسارت‌های که آسیب جسمی (جرحی) به کسی وارد می‌شود این دو واژه زیاد مورد بحث خواهند بود ” دیه” و “ارش”. به‌خصوص در زمان پیگیری پرونده برای محاسبه میزان خسارت مالی درنظر گرفته شده برای مصدوم حادثه؛ به‌طور کلی این واژه‌ها در حقیقت متری برای اندازه‌گیری میزان خسارت جانی هستند. در این مقاله به زبانی ساده به بیان این دو واژه خواهیم پرداخت.

نخست برای آشنایی با مفهوم این دو واژه، بیایید بررسی کنیم چه زمانی (خدایی نکرده) با آن سر و کار خواهیم داشت؟

مفهوم دیه و ارش چه زمانی کاربرد دارند؟

مطابق با شرع اسلام و قوانین جمهوری اسلامی هر کس عمدا یا به‌صورت سهوی (غیرعمد) به جان، مال، سلامت و آبروی کسی لطمه‌ای وارد کند که موجب ضرر مادی یا معنوی او شود، مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود خواهد بود. اگر این صدمات در خصوص آسیب‌های جسمی باشد، مقصر با نظر قانون‌گذار موظف به پرداخت “دیه و ارش” خواهد بود.

اگرچه در جامعه و در جریان انواع تنش‌ها مثل نزاع و درگیری فیزیکی ممکن است به فردی آسیب جسمی وارد شود که مشمول این قانون شود اما در صنعت بیمه چنین حوادثی بیشتر در تصادفات مربوط به خودرو بوجود می‌آید.

حوادث جرحی
تعداد تصادفات خودرو در ایران 5 برابر میانگین جهانی است

حوادث مربوط به اجرای پروژه‌ها مثلا ساخت‌وساز نیز از جمله مواردی است که مراجعه‌کنندگان زیادی به واحد خسارت شرکت بیمه دارد. متاسفانه در سال 97 و 98 حوادث ساختمانی با رقمی نزدیک به 40 درصد بیشترین آمار حوادث نیروی کار در کشور را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل است که پس از پرونده‌های جرحی مربوط به حوادث رانندگی بیشترین آمار حوادث جرحی در صنعت بیمه، مربوط به نیروی کار ساختمانی و پروژه‌های مربوط به آن است.

آسیب های جسمی حین پروژه های ساختمانی
آسیب های جسمی حین پروژه های ساختمانی

در هر موردی که جبران خسارت بدنی مدنظر است میزان این خسارت بر اساس قوانین دیه و ارش تعیین می‌شود.

هنگام مراجعه زیان‌دیده به شرکت بیمه در چنین حوادثی، کارشناس مربوطه در جریان محاسبه میزان خسارت به‌کرات از واژه “ارش و دیه” استفاده می‌کند. حال به تعریف دقیق این دو مفهوم بپردازیم:

دیه چیست؟

دیه مقدار مال معینی است که در شرع به سبب ارتکاب جنایت غیرعمدی بر نفس،عضو یا منفعت تعیین شده است، یا جنایت عمدی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.

شاید این متن کمی پیچیده باشد بیایید آن‌را ساده‌تر بازگو کنیم:

دیه را یک ترازو در نظر بگیرید که یک طرف آن خسارت وارد شده به جسم زیاندیده است و طرف دیگر آن مبلغ مالی تعیین شده برای آن. وزنه‌های این ترازو که همان دیه بخش‌های مختلف بدن انسان است، از قبل آماده شده‌اند و بوسیله آن‌ها می‌توان معادل ریالی هر خسارت را تعیین کرد.

تعریف دیه به زبان ساده

حال در هر موردی که آسیب جسمی (جرحی) وارد شده به زیاندیده چه عمدی و چه غیر عمدی، طبق نظر قانون‌گذار با پرداخت هزینه مالی، قابل جبران است می‌توان از دیه معادل آن استفاده کرد.

مثلا در قانون سال 98 مشخص شده است که دیه شکستن بینی در صورتی که بعد از عمل مجددا اصلاح شود 27 میلیون تومان (برای مرد و زن) است. بنابراین اگر در حادثه‌ای مثل تصادف رانندگی بینی فرد زیاندیده بشکند بر اساس دیه بینی، جبران خسارت او برابر با 27 میلیون تومان است.

اما مواردی وجود دارد که یک عضو به‌صورت کامل صدمه ندیده است و بخشی از آن آسیب دیده است. در چنین مواردی هزینه مالی به‌صورت درصدی از دیه خواهد بود. حال یک کارشناس خبره باید بیاید و میزان خسارت مالی را ارزیابی کند. این همان نقطه‌ای است که تعریف دیه و ارش از هم جدا می‌شود.

فرق دیه با ارش

ارش چیست؟

ارش را زیرمجموعه‌ای از دیه درنظر بگیرید. طبق ماده 367 قانون مجازات اسلامی که در سال 1370 پس از ابهامات زیاد در تعیین خسارت وارده بر جسم افراد تصویب شد، هر آسیب (جنایتی) که بر عضو کسی وارد شود اما طبق قوانین شرع مقدار مشخصی برای آن تعیین نشده است، در قالب ارش پرداخت خواهد شد.

به زبان ساده ارش، دیه‌‌ای است که مقدار آن از پیش‌تعیین نشده است. مقدار ارش باید توسط یک کارشناس ارزیابی و تعیین شود.

مجله نوین | بیمه به زبان ساده

منظور از کارشناس همان پزشکی قانونی است. وقتی فردی آسیب جسمی می‌بیند دادگاه به‌منظور بررسی میزان خسارت وارد شده به او، از پزشک قانونی درخواست کارشناسی و ارزیابی معادل مالی هزینه را می‌کند.

پزشک قانونی یا متخصص مورد تایید دادگاه، بر اساس نوع، میزان و کیفیت جراحات وارد شده به فرد آسیب‌دیده میزان خسارت مالی را تعیین و اعلام می‌کند.

تعیین میزان ارش توسط پزشک قانونی، بر اساس مدارک پزشکی و معاینه حضوری انجام می‌شود.
تعیین میزان ارش توسط پزشک قانونی، بر اساس مدارک پزشکی و معاینه حضوری انجام می‌شود.

مثلا دیه ساق پا در قانون تعیین شده است اما حادثه‌ای را درنظر بگیرید که فرد آسیب‌دیده به‌دلیل از بین رفتن برخی عصب‌های این ناحیه در راه رفتن دچار مشکل شده است. به‌طبع نمی‌توان دیه کامل پا را برای او درنظر گرفت اما با توجه به میزان مشکلات فعلی او در راه رفتن، می‌توان خسارت مالی را درصدی از دیه کامل پا در نظر گرفت.

تفاوت دیه و ارش

با تعریف این دو مفهوم در بالا آشنا شدیم. حال به‌راحتی می‌توان تفاوت ارش و دیه را توضیح داد،

دیه مبلغی برای جبران خسارت جرحی وارد شده به افراد است که میزان آن از قبل تعیین شده است اما ارش جبران خسارت مالی وارد شده به افراد است که میزان آن توسط کارشناس باید تعیین شود.

مجله نوین | بیمه به زبان ساده

به صورت خلاصه دیه خسارت از پیش‌تعیین شده است اما ارش خسارتی است که میزان آن توسط کارشناس تعیین می‌شود.

دیه و ارش برای مرد و زن یکی است

در برخی مقالات موجود در اینترنت تفاوتی به اشتباه در مورد مبلغ دیه و ارش ذکر شده است که نیاز به شفاف‌سازی آن است. در این موارد بیان می شود که دیه بر اساس جنسیت (مرد یا زن بودن) متفاوت است اما ارش برای مرد و زن یکی است. در اینجا باید به قانون زیر اشاره کرد.

لازم به ذکر است مطالق با ماده 10 قانون بیمه اجباری (خسارت وارد شده به اشخاص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه)، شرکت‌های بیمه موظف هستند خسارت‌های وارد شده به زیاندیدگان را بدون لحاظ جنسیت و دین، تا سقف تعهدات بیمه‌نامه پرداخت کنند.

همراه با جدیدترین اخبار با مجله نوین

تفاوت ارش و دیه در عمل

بسیاری تصور می‌کنند دیه یک مورد بسیار پرکاربرد در خسارت‌های بیمه‌ای است اما جالب است بدانید در خسارت‌های جانی در اکثر اوقات این ارش است که مبنای تعیین خسارت قرار می‌گیرد.

همان‌طور که پیش تر ذکر شد دیه برای بخش‌ها یا اعضای مختلف بدن به‌صورت جداگانه تعیین شده است اما در غالب تصادفات غیر فوتی، اعضای بدن مجروح به صورت کلی آسیب نمی‌بیند و به درصدی از آن صدمه وارد می‌شود.

تفاوت ارش و دیه در عمل
در خسارت های بیمه ای بیشتر با مفهوم ارش سروکار دارید تا دیه

تحت چنین شرایطی کیفیت و میزان آسیب‌های عمدی و سهوی وارد شده به افراد آن‌قدر متنوع و گوناگون است که همواره میزان خسارت بر اساس نظریه کارشناس و ارزیابی دادگاه تعیین می‌شود.

پاسخ دهید

ایمیل شما در جایی منتشر نخواهد شد.